Calcium en Vitamine D

laatst gewijzigd op 08-07-2011

U kunt zelf veel doen om uw botten tegen het ontstaan of het verergeren van osteoporose te beschermen. Voor een optimale behandeling is hulp van uw arts noodzakelijk, maar hoe meer u zelf doet als aanvulling op de medische behandeling, hoe beter het is.

CALCIUM
Calcium is een mineraal dat essentieel is voor de opbouw van uw botten.
De aanbevolen hoeveelheden zoals deze worden aanbevolen door de Gezondheidsraad:

volwassenen 1000 mg
50 - plussers 1100 mg
70 - plussers 1200 mg
mensen met osteoporose 1200 mg

Extra calcium kan nuttig zijn als preventieve maatregel, wanneer u onvoldoende calcium binnenkrijgt via uw voeding. Dat kan het geval zijn als u vegetarisch eet of lactose-intolerantie hebt. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat het effect van calcium alleen als behandeling van osteoporose zeer beperkt is. Calcium kan
bijvoorbeeld niet het botverlies tegengaan dat optreedt als gevolg van de verminderde oestrogeenproductie gedurende de overgang. De meeste Nederlanders krijgen via hun voeding wel voldoende calcium binnen - ten minste 1000 mg per dag. Hetzij in de vorm van melk of andere zuivelproducten, hetzij door veel
groene groenten.

Iedere volwassene zou elke dag 3-4 maal iets van zuivel moeten gebruiken of iets dat daaraan gelijkwaardig is, om voldoende calcium via de voeding binnen te krijgen.

VITAMINE D
Vitamine D is noodzakelijk voor de opname van calcium in het lichaam en helpt dus langs die weg voor een goede botstofwisseling.
Vitamine D maken we aan in de huid, voor die aanmaak is buitenlicht nodig. Ook in het Nederlandse klimaat is het in de zomer mogelijk voldoende vitamine D aan te maken (maar u moet er wel voor naar buiten!). In de winterperiode echter lukt het niet de aangemaakte voorraad op peil te houden en moet er meer vitamine D via de voeding opgenomen worden. Ouderen kunnen in hun huid minder vitamine D aanmaken en moeten dus langer buiten zijn, meer via de voeding opnemen of supplementen gebruiken. In het bloed kan bepaald worden of men voldoende vitamine D heeft. Uit metingen blijkt dat ongeveer de helft van de 60 plussers in Nederland een vitamine D tekort heeft.
Vitamine D krijgt u ook binnen door het eten van boter, margarine en, vooral, vette zeevis. Let op: plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, olijfolie e.d. bevatten geen vitamine D!
Onderzoeken hebben aangetoond dat vitamine D- en calciumsuppletie bij ouderen met osteoporose kunnen helpen bij het voorkomen van breuken. Dit kan een gevolg zijn van het feit dat vitamine D vooral bij ouderen de opname van calcium bevordert
en van het feit dat vitamine D noodzakelijk is voor een goede spier en zenuwfunctie. Bespreek eens met uw huisarts of extra vitamine D voor u zin zou hebben, al dan niet in combinatie met calcium of anti-osteoporose medicatie.

Nieuw advies Gezondheidsraad met betrekking tot Vitamine D (2008)

Het advies:
Dagelijks 10 μg ( = 10 microgram of 400 IE) vitamine D extra voor:
• Kinderen tot 4 jaar
• Personen met een donkere huidkleur
• Personen van 4-50 jaar die weinig buiten komen
• Vrouwen tot 50 jaar die een sluier dragen
• Zwangeren en zogenden
• Vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 die een lichte huidkleur hebben en voldoende buiten komen
Dagelijks 20 μg ( = 20 microgram of 800 IE) vitamine D extra voor:
• Personen die osteoporose hebben of in een verzorgings- of verpleeghuis wonen.
• Vrouwen vanaf 50 en mannen vanaf 70 die een donkere huidkleur hebben of
onvoldoende buitenkomen
• Vrouwen vanaf 50 die een sluier dragen

Wanneer u vitamine D aanvulling wilt gebruiken, doe dit dan in overleg met uw arts en gebruik in principe niet meer dan 800 IE (=20 microgram) per dag tenzij door uw arts voorgeschreven.
Vitamine D kan door uw arts alleen of in combinatie met calciumworden voorgeschreven. Er zijn nu ook combinatie producten met een hogere dosering (1000 mg calcium en 800 IE vitamine D) per (kauw)tablet.
Overleg met uw arts wat voor u het meest geschikt is, dit verbetert de therapietrouw.

Voor meer informatie over voeding verwijzen wij u naar het informatieboekje11. Lekker eten voor gezonde botten



Voor meer informatie over behandeling verwijzen wij u naar het informatieboekje9. Osteoporose en behandeling



Voor meer informatie over de preventie van osteoporose verwijzen wij u naar informatieboekje 1. Osteoporose: de oorzaak, de preventie en de behandeling