Diagnose

laatst gewijzigd op 14-10-2014



De diagnose osteoporose kan op diverse manieren worden gesteld.


Na een botbreuk

Wanneer u wat gebroken hebt kan op basis van de röntgenfoto worden vastgesteld dat er sprake is van een botbreuk door osteoporose. Wanneer u wat breekt na het 50ste jaar is het altijd verstandig te vragen of er sprake is van osteoporose. Ook al wordt er door de desbetreffende arts niets over gezegd.


Met een röntgenfoto

Met behulp van een röntgenfoto kan men naast een botbreuk ook ingezakte wervel goed zichtbaar maken. Ingezakte wervels kunnen voorkomen bij mensen met osteoporose. Wervelinzakkingen kunnen veel pijn veroorzaken en daarbij zal door de inzakking lengteverlies en een verkromming van de rug ontstaan.


Met een botdichtheidsmeting

De dichtheid van het bot (de botmassa) kan op een betrouwbare manier gemeten worden op verschillende plaatsen in het skelet. Meestal worden de heup en de lendenwervels (LWK) gemeten. Het apparaat (een DXA-apparaat) waarmee dit gebeurt is een soort een röntgenapparaat, maar de straling waaraan men tijdens het onderzoek wordt blootgesteld is erg laag.


Met een meting van de botmineraaldichtheid (BMD) kan de hoeveelheid botmassa gemeten worden. Hoe lager de BMD, hoe groter de kans op een botbreuk als men komt te vallen. Met een botdichtheidsmeter meet men dus eigenlijk de kans op een breuk. Of er daadwerkelijk een botbreuk of wervelinzakking optreedt is niet te voorspellen.


De meting wordt uitgedrukt in een T-score en een Z-score:

T-score: uw botdichtheid vergeleken met de botdichtheid van een gezonde vrouw rond het 35e jaar;

Z-score: uw botdichtheid vergeleken met de botdichtheid van iemand van uw leeftijd.


Wat betekent de uitslag

  • Bij een uitslag van: T-score tussen de +1 en –1 is alles prima.

  • Bij een uitslag van: T-score tussen de –1 en –2,5 is er sprake van osteopenie (verminderde botmassa).

  • Bij een uitslag van: T-score vanaf –2,5 is er sprake van osteoporose.

Eerst naar de huisarts


Een botdichtheidsmeting met een DXA-apparaat wordt gedaan, met doorverwijzing van een huisarts, in een ziekenhuis. Nog niet alle ziekenhuizen in Nederland hebben een botdichtheidsmeter. Alleen de echte DXA meting is wetenschappelijk gezien de gouden standaard op het gebied van botdichtheidsmetingen.


Tegenwoordig kan met nieuwere DXA apparatuur naast de botdichtheidsmeting ook een beeld worden verkregenvan de wervelkolom zoals bij een gewone röntgenfoto. Dit heet IVA of VFA en geeft een goed beeld over de aanwezigheid van eventuele wervelbreuken.

Dit is een belangrijk onderzoek omdat wanneer er een wervelbreuk wordt gevonden behandeling noodzakelijk is zelfs als de DXA uitslag geen osteoporose aangeeft. Gevonden wordt dat een kwart van de vrouwen met een verhoogd risico op osteoporose en een DXA meting met een T-score hoger dan -2,5 toch een wervelbreuk heeft die behandeld moet worden, omdat de kans op nieuwe breuken duidelijk vergroot is.
Ook is deze methode erg geschikt om bijvoorbeeld na 3-5 jaar  te zien of de wervelfractuur veranderd is en of er nieuwe bijgekomen zijn.



De Wetenschappelijke Raad van de Osteoporose Stichting beoordeelt metingen van de hiel en de vinger niet betrouwbaar in de praktijk. De vinger- en hielmetingen geven veel vals positieve en vals negatieve uitslagen bij de diagnose osteopenie / lage botmassa. Alleen als iemand echt heel erg laag zit bij de vinger- of hielmetingen zal een echte DXA deze diagnose waarschijnlijk bevestigen. Veel mensen worden met hiel- en vingermetingen dus ten onrechte worden bang gemaakt of ten onrechte worden gerustgesteld!



Waarschuwing

Tegenwoordig zijn er helaas steeds meer commerciële organisaties die zogenaamd botdichtheidsonderzoek doen middels een hiel- of vingermeting. Alleen een DXA meting of een gekwalificeerde (Q)CTscan  geeft wetenschappelijk gezien een echt betrouwbaar inzicht over de status van uw botmassa. Deze commerciële organisaties geven vaak adviezen om hun eigen dure voedingssupplementen te gebruiken ter voorkoming van botontkalking of het instandhouden van uw botmassa. De wetenschappelijke onderbouwing voor het effect van deze middelen is er in de meeste gevallen niet. U wordt dus misleid. Mocht u twijfels hebben over de instelling die bij u onderzoek heeft gedaan, of waar u het graag wilt laten doen, neemt u dan gerust contact op met info@osteoporosestichting.nl


Voor meer informatie adviseren wij u boekje 3: Osteoporose waar zie je dat aan?