Risicofactoren

RISICOFACTORENTEST VOOR OSTEOPOROSE


Het is moeilijk om aan te geven wie wel osteoporose krijgt en wie niet. Toch zijn er bepaalde factoren aan te wijzen die een belangrijke rol kunnen spelen in het krijgen van osteoporose. Deze factoren worden "risicofactoren" genoemd. De medische wetenschap is er nog niet uit welke risicofactoren er allemaal een rol kunnen spelen en hoe ernstig deze zijn. De Osteoporose Stichting houdt, gebaseerd op de meest recente literatuur, de volgende risicofactoren aan.


ERNSTIGE RISICOFACTOREN (naar de herziene richtlijn voor huisartsen - NHG Standaard Osteoporose - 2005)



Ernstige risicofactoren
Risicoscore
Geslacht

Doorgemaakte wervelfractuur
4
M en V

Langdurig gebruik van een hoge dosis corticosteroïden
(prednison en prednisonachtige stoffen) langer dan 3 maanden; een dosering van 7,5 mg of meer per dag
4
M en V

Eén of meerdere botbreuken na uw 50ste jaar
4
V

Leeftijd ouder dan 70 jaar
2
V

Leeftijd ouder dan 60 jaar
1
V

Osteoporotische botbreuk in de familie (gebroken heup of ingezakte wervels)
1
V

Een te laag lichaamsgewicht (te mager); in de praktijk komt dat vaak neer op een gewicht onder de 60 kg
1
V

Geen - of heel weinig – lichaamsbeweging
1
V



Bij een risicoscore van 4 of meer moet er een botdichtheidsmeting (DXA - meting) worden aangevraagd. Een herhaling van de botdichtheidsmeting ter controle van het effect van de behandeling is in de eerste jaren niet nodig.


Andere risicofactoren

  • bepaalde ziekten of aandoeningen, zoals te hard werkende schildklier, reumatoïde artritis, bepaalde long-, nier-, maag-, darm- en lever- of ernstige huidziekten

  • een vroege overgang (laatste menstruatie op 45 jarige leeftijd of jonger)

  • mannen met een ernstig tekort aan geslachtshormoon (testosteron)

  • niet genoeg calcium via de voeding (lactose-intolerantie; minder dan 3 zuivel consumpties per dag)

  • te weinig buitenlicht - minder dan 15 – 30 minuten per dag (afhankelijk van de leeftijd langer; des te ouder men is des te langer men buiten moet zijn) en/of onvoldoende vitamine D in de voeding (‘mager’ of vetarm eten). De Gezondheidsraad houdt een bloedwaarde van lager dan 50 nmol aan als risicofactor.

  • lengte verlies: meer dan drie centimeter gekrompen na het 50ste jaar.

  • grotere kans op vallen (bijv. evenwichtsstoornissen, slecht ter been, recente operatie aan of botbreuk van één van de ledematen, gebruik van plastabletten, slaap- of kalmerende middelen en slecht zien)

  • eetstoornissen (anorexia en boulimia)

  • roken

  • hoog alcoholgebruik (meer dan drie consumpties per dag gemiddeld)

  • Ook een belangrijke risicofactor vormt het gebruik van medicijnen zoals o.a. medicijnen in de behandeling tegen borstkanker en prostaatkanker:

  • Aromatase remmers: zoals anastrazole, taslodex, letrozole en exemestaan

  • GnRh-agonisten: zoals gosereline, leuproreline, triptoreline en nafareline


Deze middelen zorgen er voor dat de geslachtshormonen niet meer worden aangemaakt. Een ongewenst effect van deze behandeling is botverlies en vaak osteoporose die optreedt door het wegvallen van de eigen geslachtshormonen. Daarom moeten altijd maatregelen genomen worden om osteoporose te voorkomen, zeker wanneer deze behandeling langer dan drie maanden wordt voorgeschreven. Zie ook boekje 6



U kunt de originele Risicofactorentest Osteoporose van de Osteoporose Stichting ook hier downloaden  risicofactorentest osteoporose.pdf


Via het berekenen van uw lengte/gewicht index (Body Mass Index) kan u zelf onmiddellijk uitmaken of uw gewicht te laag, gezond of te hoog is. Bereken uw BMI door op de volgende link te klikken: 

 http://games.voedingscentrum.nl/body_mass_index/body_mass.html