Iedereen die de botdichtheid laat meten krijgt te maken met de uitslag. Die uitslag wordt weergegeven door de T-score. Wat die uitslag betekent leest u hieronder:
De mate van afwijking van het gemiddelde hebben we bij het meten van de botdichtheid met een DXA-apparaat opgedeeld in vakjes:
Van -1 tot +1 is dan normaal (“rondom het gemiddelde”).
Van +1 tot +2 en alles daarboven is beter dan normaal “prima”.
Van -1 tot -2,5 is lager dan normaal maar nog geen osteoporose. Er is sprake van verminderde botmassa (dit noemt men ook wel osteopenie).
Lager dan -2,5 is veel lager dan normaal = osteoporose (des te lager des te ernstiger).
Men spreek over een ernstige osteoporose als er sprake is van een lage botdichtheid en botbreuken.
BEHANDELING BIJ ERNSTIGE OSTEOPOROSE
PTH – INJECTIES
PTH is een onderdeel van het natuurlijk in het lichaam voorkomend bijschildklierhormoon of parathyreoïd hormoon (PTH) dat de calciumhuishouding in het lichaam regelt. Een dagelijkse onderhuidse injectie doet het aantal en de activiteit van de botbouwende cellen toenemen, zodat niet alleen verloren gegaan bot wordt hersteld, maar ook nieuw bot gevormd wordt.
Er zijn sterke aanwijzingen dat structuur van bot wordt hersteld en pijn door kleine breukjes minder wordt. Omdat steeds een kleine hoeveelheid PTH in het bloed komt bij een dagelijkse onderhuidse injectie wordt alleen de botaanmaak gestimuleerd en veel minder de botafbraak.
Bij het continue toedienen van PTH of chronisch verhoging van PTH door een te snel werkende bijschildklier wordt juist de afbraak gestimuleerd. Met PTH – injecties krijgt men dus meer bot en nieuw bot. Belangrijk is om na deze behandeling bisfosfonaten te gebruiken om het nieuwe bot goed van botmineraal te voorzien.
De behandeling duurt 18 tot 24 maanden.
PTH – injecties worden alleen voorgeschreven aan postmenopauzale vrouwen (vrouwen die gedurende een jaar niet meer menstrueren) met een ernstige osteoporose en al meerdere (wervel)breuken. Het zijn patiënten die ondanks het gebruik van andere anti-osteoporose geneesmiddelen toch nog wat hebben gebroken of die deze middelen niet kunnen of mogen gebruiken. Soms kan de ziektekostenverzekering ook toestemming voor vergoeding aan mannen verlenen.
PTH wordt voorgeschreven als teriparatide (Forsteo®) of parathyroid (Preotact®), maar kan niet worden voorgeschreven door de huisarts. De huisarts moet patiënten met een ernstige osteoporose dus doorsturen naar de specialist voor deze behandeling. PTH wordt in de meeste gevallen thuis bezorgd door een speciale apotheek. Verpleegkundigen van deze apotheek zorgen voor een goede uitleg voor het gebruik.
Na een behandeling van 18 tot 24 maanden met dit middel zal in de meeste gevallen weer gestart met een ander geneesmiddelen tegen osteoporose, om het nieuw opgebouwde bot zolang mogelijk vast te houden.
Bijwerkingen
De meest gemelde bijwerkingen zijn: pijn in armen en benen (extremiteiten), misselijkheid, hoofdpijn en duizeligheid. Minder vaak gemelde bijwerkingen zijn: verhoogde cholesterolwaarden in bloed; depressie; flauw gevoel; onregelmatig hartritme; kortademigheid; pijn op de borst; spierkramp; vermoeidheid; zenuwpijn in het been; verlies van energie en toegenomen transpiratie (zweten). Heel zelden zien we een irritatie van de huid op de plek waar geïnjecteerd wordt. Soms treedt als bijwerking een verhoogd calcium op in het bloed waardoor de dosering aangepast moet worden.
BEHANDELING VAN GEBROKEN / INGEZAKTE RUGGENWERVELS
De wervelkolom bestaat uit 34 wervels die door tussenwervelschijvenmet elkaar worden verbonden. Van boven naar beneden tellen we 7 halswervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels, 5 heiligbeenwervels en 5 staartbeenwervels. Met het ouder worden kunnen de tussenwervelschijven, die bestaan uit een soort sponsachtige stof, door indroging wat smaller worden. Hierdoor kan men met het ouder worden wat kleiner worden. Dit is echter iets heel anders dan het inzakken van het wervellichaam zelf.
PERCUTANE VERTEBROPLASTIEK
De letterlijke vertaling is: door de huid heen versterken van het wervellichaam. Dit geeft goed weer wat de arts wil bereiken met de behandeling. De arts plaatst één of twee naalden, door de huid van de rug van de patiënt heen, in de ingezakte wervel. Een klein beetje “cement” wordt ingebracht. De stevigheid van de ingezakte wervel wordt door het cement hersteld. Tijdens het onderzoek, waarbij men geruime tijd op de buik moet kunnen liggen, wordt gebruik gemaakt van röntgenbeelden om in het lichaam te kijken.
Als er ondanks de gebruikelijke behandeling met korset en pijnstillers na 6 weken toch veel klachten blijven bestaan, kan met behulp van een nieuwe techniek in een aantal gevallen een goede pijnverlichting voor de patiënt worden bereikt. Deze behandeling heet officieel "percutanevertebroplastiek".
Het voordeel van deze techniek is dat de patiënten, als de behandeling slaagt, na enkele dagen hun normale activiteiten alweer kunnen hervatten. Bij osteoporotische wervelinzakkingsfracturen wordt in 70 tot 90%van de gevallen een significante verbetering van de pijnklachten bereikt binnen24 uur. In principe worden patiënten tot zes maanden na de start van de rugpijn met succes behandeld. Deze techniek heeft op zich geen effect op het verloop van de ziekte osteoporose.
Nederland vindt deze behandeling slechts in enkele gespecialiseerde ziekenhuizen plaats:
Ziekenhuisgroep Twente locaties Almelo en Hengelo
Albert Schweitzer ziekenhuis, locatie Dordwijk te Dordrecht;
St Annaziekenhuis te Geldrop;
Ziekenhuis De Tjongerschans te Heerenveen;
LUMC te Leiden;
Erasmus MC te Rotterdam;
Sint Elisabeth Ziekenhuis te Tilburg;
Diaconessenhuis Utrecht/Zeist, locatie Utrecht;
UMC Utrecht te Utrecht.
Risico’s van de behandeling
Geen enkele behandeling is volledig risicovrij. Uit literatuur onderzoek blijktdat de kans op een complicatie bij de behandeling van wervelinzakkingen alsgevolg van botontkalking, klein is en varieert van 0% tot 10% (bron: NTVG 2003,9 augustus;147(32). Bij wervelinzakkingen als gevolg van tumor-ingroei ligtdeze kans tussen de 5% en 10%.
Voor meer informatie over vertebroplastiek behandelingen verwijzen wij u naarde volgende website: http://www.vertebroplastiek.nl
KYPHOPLASTIEK BEHANDELING
Ballon Kyphoplastie is een percutane, minimaal invasieve techniek waarbij d.m.v. een ballon op een veilige en efficiënte manier de gebroken wervel (fractuur, inzakking) wordt behandeld.
Er worden door de huid heen twee ballonnetjes in het wervellichaam ingebracht via twee kleine buisjes. Deze ballonnen worden dan opgeblazen om zo een holte te vormen. Het zachte, osteoporotische bot wordt zodoende aan de randen van de holte gecomprimeerd. Deze ontstane holte wordt, na het verwijderen van de ballon, met cement gevuld en dit cement hardt dan uit. Hiermee wordt de wervelbreuk “gestabiliseerd”. De behandeling kan onder locale of algemene anesthesie (narcose) gebeuren. Dit wordt per patiënt met de arts besproken.
Stap 1: Plaatsing van ballon
Met een hol instrument wordt in het gefractureerde bot een smalle doorgang gemaakt. Via dit instrument wordt een kleine orthopedische ballon in het wervellichaam gebracht. De insnijding is ongeveer 1cm lang. Gewoonlijk wordt gebruikgemaakt van twee ballonnen, een aan elke kant van het wervellichaam, om het bot optimale ondersteuning te bieden wanneer het terug in positie wordt gebracht en om een maximale correctie van de vervorming te bewerkstelligen.
|
Stap 2: Opblazen van ballon
Vervolgens worden de ballonnen voorzichtig opgeblazen om het ingezakte wervellichaam op te tillen en het opnieuw in zijn normale positie te plaatsen.
|
Stap 3: Creëren van holte
Door het opblazen van de ballonnen wordt een holte (ruimte) binnen het wervellichaam gecreëerd dat het zachte binnenste botweefsel tegen de buitenwand aandrukt. De holte dient ook als “container” voor het botcement.
Zodra het wervellichaam zich in de correcte positie bevindt, worden de ballonnen leeggemaakt en verwijderd.
|
Stap 4: Vullen van holte
De holte wordt opgevuld met dik botcement om de fractuur te stabiliseren.
|
Stap 5: Interne gips
Het botcement vormt een interne gips die het wervellichaam in positie houdt.
|
Patiënten zijn na de ingreep meestal onmiddellijk pijnvrij. Er zijn aanwijzingen dat er ook weer hoogteherstel kan plaatsvinden en zodoende zouden er aanvullende effecten zijn zoals een betere houding.
In februari 2009 is een groot onderzoek gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift The Lancet .
In deze studie, die in meerdere landen werd gedaan, wilde men aantonen dat behandeling met Ballon Kyphoplastie bij o.a. osteoporotische wervelfracturen een meerwaarde geeft op vlak van veiligheid, efficiëntie en verbeterde algemene levenskwaliteit. Dit werd vergeleken met de niet-operatieve behandeling zoals rust, pijnmedicatie, brace en fysiotherapie.
Op al deze meetpunten werd het positieve effect aangetoond en gaven de auteurs het advies om Ballon Kyphoplastie in de behandeling van de osteoporotische wervelfracturen als voorkeur te kiezen boven de conservatieve behandeling.
Deze procedure wordt ondertussen al in meer dan 20 ziekenhuizen in Nederland op regelmatige basis toegepast.
1. Diaconessenhuis – Leiden (afdeling orthopedie) www.diaconessenhuis.nl
2. Flevoziekenhuis – Almere (afdeling orthopedie) www.flevoziekenhuis.nl
3. Ijsselmeerziekenhuizen - Lelystad (afdeling pijnpoli) www.ijsselmeerziekenhuizen.nl
4. Leveste ziekenhuis – Emmen (afdeling orthopedie) www.leveste.nl
5. Maasstad Ziekenhuis – Rotterdam (afdeling orthopedie) www.maasstadziekenhuis.nl
6. Medisch Spectrum Twente – Enschede (afdeling heelkunde) www.mstwente.nl
7. Nijsmellinghe – Drachten - (afdeling orthopedie) www.nijsmellinghe.nl
8. Orbis Medisch en Zorgconcern – Sittard (afdeling orthopedie) www.orbisconcern.nl
9. Rivas Zorggroep – Beatrixziekenhuis – Gorinchem (afdeling orthopedie) www.rivas.nl
10. Rode kruis Ziekenhuis – Beverwijk (afdeling heelkunde) www.rkz.nl
11. Tergooiziekenhuizen – Hilversum (afdeling orthopedie) www.tergooiziekenhuizen.nl
12. Vlietland Ziekenhuis – Schiedam (afdeling orthopedie) www.vlietland-ziekenhuis.nl
13. Ziekenhuis Bernhoven – Oss (afdeling orthopedie) www.bernhoven.nl
14. Ziekenhuis Gelderse Vallei – Ede (afdeling orthopedie) www.gelderservallei.nl
De Ballon Kyphoplastie wordt volledig vergoed in het basispakket.
Voor meer informatie over de Ballon Kyphoplastie verwijzen we u naar de volgende website:
www.kyphon.com